Kvalitet otpadnih voda

 

Kontrola kvaliteta otpadnih i površinskih voda

Laboratorija JKP ViK obavlja sistematsko ispitivanje kvaliteta otpadnih voda na teritoriji grada Subotica. Laboratorija obavlja kontrolu ispuštanja tehnoloških otpadnih voda industrijskih korisnika javne kanalizacije, uzorkuje otpadne vode poreklom iz javne kanalizacije. Zatim, vrši kontrolu efekta rada postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda (PPOV). Kvalitet prečišćenih voda se sistematski prati.

Laboratorija svoje aktivnosti obavlja nezavisno od proizvodnih jedinica, radi obezbeđenja kvalitetnih usluga i radi zaštite životne sredine. Cilj nam je da se ispitivanja obavljaju stručno, tačno i nezavisno. Zadatak laboratorije je uzorkovanje vode, ispitivanje uzoraka po standardnim metodama, dokumentovanje rezultata i vođenje baze podataka.

Laboratorija primenjuje klasične volumetrijske i gravimetrijske metode kao i instrumentalne analitičke metode, konduktometrija, spektrofotometrija, plamenofotometrija, potenciometrija.

Poslednjih godina, u Subotici, najveća investicija za zaštitu životne sredine, bila je izgradnja i puštanje u rad gradskog PPOV. Obučenost i iskustvo stručnjaka Vodovoda je garancija za kvalitetan rad postrojenja i za zaštitu životne sredine. Posada PPOV se sa posebnom pažnjom stara o obezbeđenju kontinualnog, stručnog tretmana pristiglih otpadnih voda.

Savesnost kolektiva Vodovoda se ogleda u obezbeđenju kvalitetnih usluga korisnicima i u uvođenju sistema menadžmenta kvaliteta. Primenom ovih sistema obezbeđuje se redovno zadovoljavanje propisa međunarodnih standarda, što se dokazuje na godišnjim auditima.

Kvalitet otpadnih voda subotičkih preduzeća

Praćenje kvaliteta otpadnih voda pojedinih velikih i potencijalno opasnih zagađivača se vrši u cilju zaštite procesa prečišćavanja na gradskom postrojenju kao i u cilju zaštite recipijenta. Sopstvena laboratorija sistematski prati kvalitet ispuštenih otpadnih voda u javnu kanalizaciju, industrijskih korisnika javne kanalizacije, koji ispuštaju tehnološke otpadne vode. Ove otpadne vode mogu da izazovu veće ili manje poremećaje u procesu odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda.Tokom 2014. godine uzeto je i obrađeno 30 uzoraka otpadne vode poreklom iz industrije. Obiđeni su i druga industrijska preduzeća, ali zbog prekida ili prestanka rada nisu ispuštali otpadne vode.

Danas, količina otpadnih voda poreklom izradnih organizacija učestvuje 20% u zbirnim vodama fakturisane vode.Najveći potrošači voda koji produkuju tehnološke otpadne vode su redom: Mlekara 22700 m3/mesec, Fresh & co 16000 m3/mesec i Pionir 13700 m3/mesec. Veliki potrošači voda su ustanove kao što su bolnica, studentski domovi i restorani, hoteli, gerontološki domovi i dr., koji ispuštaju sanitarne odnosno komunalne otpadne vode. Izgradnja trgovačkih kompleksa i asfaltiranje velikih površina za parkiranje, doprinosi da se povećava količina atmosferskih padavina, koja se odvode u kanalizacionu mrežu odnosno dospeva do PPOV.

Odstupanje kvaliteta ispuštenih industrijskih otpadnih voda od propisanih utvrđuje se na osnovu maksimalno dozvoljenih koncentracija (MDK) datih u članovima 17 i 18 Odluke o javnoj kanalizaciji (“Službeni list Opštine Subotica” br. 39/2001). Da bi se odvođenje i prečišćavanje voda moglo nesmetano odvijati, neophodno je da svi korisnici javne kanalizacije poštuju važeća pravila. Industrijski zagađivači voda u većini slučajeva ne vrše prethodno prečišćavanje svojih otpadnih voda, pa samim tim i kvalitet ispuštene vode u javnu kanalizaciju odstupa u većoj ili manjoj meri od kvaliteta komunalnih otpadnih voda.

Kvalitet otpadnih voda kanalizacione mreže

Sve otpadne vode stanovništva, ustanova, zanatstva i industrije, kao i atmosferske vode grada Subotice, sakupljaju se u sistem kanalisanja opšteg tipa i glavnim kolektorom dospevaju na postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda. U cilju sticanja uvida u poreklo organskog opterećenja i poreklo nutrijentnih elemenata, tj soli azota i fosfora, vrši se uzorkovanje otpadnih voda po glavnim granama kolektora.

Najveće organsko opterećenje se javlja u otpadnim vodama Industrijskog Kolektora Aleksandrovo. Sastav ovih voda određuje kvalitet ispuštenih otpadnih voda Skrobare i Mlekare.

Tipično komunalni karakter imaju otpadne vode uzeti u ulici Partizanskih baza, kao i iz Kolektora V i VI. Ove vode karakteriše umeren opterećenost organskim materijama, visoke koncentracije ukupnog azota, odnosno amonijačnog azota. Udeo amonijačnog azota čini 70%. Sadržaj ukupnog fosfora je takođe povišen.

Prečišćavanje otpadnih voda na centralnom gradskom postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda (PPOV)

Kontrola rada se vrši iz uzoraka koji se sakupljaju tokom 24 sata, sa dinamikom uzorkovanja od sat vremena, svih 365 dana u godini. Proces zahvatanja uzoraka je rešen automatskim uzorkivačem iz sirove otpadne vode na ulazu kao i iz prečišćenog efluenta na izlivu sa postrojenja. Uzorci se do obrade čuvaju u uzorkivaču na temperaturi ispod 5 oC. Osim 24 časovnih kompozitnih uzoraka ispituju se i trenutni uzorci zahvaćeni iz raznih tehnoloških jedinica, sa linije vode odnosno sa linije mulja, što čini ispitivanje 2600 uzoraka godišnje, odnosno 10000 raznih fizičko-hemijskih parametara.

Laboratorija vrši i hidrobiološke, toksikološke analize otpadne i prečišćene vode sa PPOV, industrijskih otpadnih voda i površinskih voda. Mikroskopske analize aktivnog mulja se rade iz uzoraka mulja uzetih iz aeracionih bazena i recirkulacionog mulja. Mikroskopske analize mulja obuhvataju pregled svežih preparata mulja primenom digitalnog fotografisanja i vrši procena stanja u sistemu na osnovu kvaliteta flokula i sastava mikroorganizama.

Kontrolu rada PPOV dvonedeljno vrši akreditovana laboratorija Zavod za zaštitu zdravlja iz Subotice.

Zahtev o kvalitetu prečišćavanja je utvrđen Evropskom Direktivom 91/271/EEC* koja se odnosi na prečišćavanje komunalnih otpadnih voda. Poštovanje strogo postavljenih kriterijuma, kao i procena efikasnosti rada kroz svakodnevnu kontrolu prečišćene vode je naša obaveza. Hemijski parametri koji se ograničavaju ovim zakonskim aktima EU i naše zemlje** se odnose pre svega na sadržaj organske materije, ukupnog azota i fosfora, zatim na sadržaj suspendovanih materija.

* Direktiva Saveta Evropske Zajednice o prečišćavanju komunalnih otpadnih voda, broj 91/271/EEC od 21. maja 1991.

** Uredba o graničnim vrednostima emisije zagađujućih materija u vodi i rokovima za njihovo dostizanje ("Sl. glasnik RS" br. 67/2011 i 48/2012)

Rezultati analiza rada PPOV

Tokom 2014. godine gradski PPOV dnevno je prihvatao u proseku preko 37000 m3 otpadne vode. Tokom biološkog prečišćavanja, organske materije (HPK i BPK5) su se smanjile za 96 odnosno 98%, suspendovane materije za 98%, ukupni azot za 84% i ukupni fosfor za 90%. Kvalitet prečišćene vode iefekti prečišćavanja odgovaraju zahtevima Direktivi o prečišćavanju urbanih otpadnih voda broj 91/271/EEC, koji se odnosi na kvalitet vode za izlive iz gradskih PPOV u osetljive recipijente (jezero podložno eutrofikaciji).

Na dva dijagrama je predstavljena prosečna koncentracija relevantnih parametara: BPK5, HPK, suspendovane materije, ukupni azot i fosfor, za ulaznu odnosno za prečišćenu otpadnu vodu.

Kretanje opterećenja tokom 2014. godine predstavljeno je grafički.

 

Laboratorijska kontrola kvaliteta površinskih voda

Praćenje kvaliteta vode nizvodno od postrojenja se vrši radi sticanja uvida u kretanje kvaliteta vode vodoprijemnika. Vodoprijemnik prečišćene otpadne vode je jezero Palić, koji je okarakterisan kao osetljiv recipijent, jezero podložno eutrofikaciji, zbog čega su maksimalne dozvoljene koncentracije ukupnog azota i ukupnog fosfora, koje se u njega ispuštaju, niže nego kod drugih, neosetljivih vodoprijemnika.

Laboratorija mesečnom dinamikom prati kvalitet vode jezera Palić.

Primećuje se višestruko smanjenje opterećenja vode u pogledu koncentracije ukupnog azota, ukupnog fosfora i organskih materija, u odnosu na kvalitet vode od perioda pre rada novog PPOV.